Asimetrik ve Atipik Bir Dünyadan Seslenen Şiir

July 26, 2013 § Leave a comment

Mehmet Akif Ertaş

Dili, inşa edilen atipik söylemin hem aracı, hem de amacı olarak görmek ve kullanmak, dili de söylem gibi atipikleştirmek yolunda ilerleyen bir imza; hem dilin, hem de söylemin tipikleşme ve dolayısıyla stereotipleşme zaafına düşmesine engel olabilir mi?

Bu soruya Anita Sezgener, Yasakmeyve Yayınları’ndan 2011’de çıkardığı ikinci kitabı “Taşlık” aracılığıyla “neden olmasın?” karşılığını vermiştir.

Sezgener; atipik dilin ve söylemin kendine özgü dünyaları olduğunu, bu dünyaları; tipik, tipikleşen ve tipikleştirilen dillerin ve söylemlerin dünyalarıyla çözmenin mümkün olamayacağını bildiği için karşılığına iddia yükleyebilmiştir.

Atipik dilin ve söylemin dünyasına Sezgener, gökten zembille düşmemiştir. Onu bu noktaya; tipikliğinden, tipikleşmesinden ve tipikleştirilmesinden rahatsızlık duyduğu dünya götürmüştür

Bu dünyada koşmayan, dura dinlene ilerleyen Sezgener gerçekleştirdiği arkeoloji sayesinde zeminin aslında atipik dil ve söylemle oluşturulduğunu, tipik dilin ve söylemin zamanla atipik dil ve söylem üzerinde tahakkümünü ilan ederek kendi dili ve söylemi dışındakileri hasıraltı ettiğini gözlemlemiştir.

Arkeoloji sırasında dilin ve söylemin yaşadığı simetri ve asimetri gelgitine de şahit olan Sezgener, atipik olduğu için doğal olarak asimetriyi de dışlamayan bir dilin ve söylemin varlığı üzerinde dirsek çürütmüştür.

Asimetrik olanı da simetrinin içinden çekip çıkarmayan Sezgener’in bu kavramlarla meşguliyeti onda bu tür denemelere kalkışan birçok çağdaşı gibi Bohemya hedonizmi var etmemiştir. Bu kavramların “gerçek” anlamda toplumsallığını yaşayan alandaki karşılıkları onu daha fazla ilgilendirmiştir.

Okuruna sinematografik bir atmosferden seslenen Sezgener’in dizeleri “Yeni Dalga” ve “Yeni Gerçeklik” gibi akımlardan beslendiği için, atipik tipiğin simetri ise asimetriğin paçalarına tutunmadan kendi öz varlıklarını duyurabilmişlerdir.

Sinematografik atmosfer teatral olmayı umursarken dizeler trajedi diskuru çekmemeye, atipik ve asimetrik dil ve söylem estetize edildiği için  özen göstermişlerdir.

Sezgener’in estetiği atipik ve asimetrik kodlarla çözüldüğü için, trajedi diskuru çekmesine izin verilmeyen dil ve söylem, bir köşede monolog süreci yaşamaya terk edilmemiştir.

Dizelere sinen atonal tını, tonal ritmin kökenine inebildiği için, stüdyoyu değil, bizzat sokağı, sokağın “gerçek” anlamdaki gürültüsünü daha doğrusu kaosunu okurun yüz hatlarına derin izler bırakmayı ihmal etmeden çizmiştir.

“Cin Ayşe” adını verdiği fanzinini altıncı sayısına ulaştıran bir “kadın” imza olarak Sezgener, “kadın”ın da atipik ve asimetrik dil ve söylem gibi kendisine özgü bir dünyasının olduğunun bilinciyle, dilin aynı zamanda dişil kulvarını keşfe gayret ederken cinsiyetçi bir anlatıma itibar etmek zorunda kalmamıştır.

Sezgener’in keşfettiği dişil kulvar, cinsiyetçilik dışında, Avrupa merkezciliğe, Avrupa merkezciliğin yapışık tuhaf ikizleri Oryantalizm ve Oksidentalizm’e de kapalıdır. “Bura”lı olmayı dünyalı olmakla açıklayan Sezgener, nasıl ve niçin “yerli” kalındığının ipuçlarını da atipik ve asimetrik dil ve söylem refakatinde bulduğu için dünyadaki “burası”nın fotoğrafını çekerken vizörüne gölge düşmemiştir.

“Taşlık”, okurunu, atipik ve asimetrik  dilin ve söylemin dünyasına, görecelilikle sonu gelmeyecek bir hesaplaşma dönemi başlatmak için buyur eden bir çalışma olduğunu da ima etmektedir.

Bu yolu neredeyse yarılayan okurun artık, göreceliliğin hizmetkârlığına soyunarak, inatla, ısrarla, tipik ve simetrik hezeyanlar yaşamak gibi bir lüksü, neden olsun?

karayazı dergisi, sayı: 16

http://karayaziedebiyat.files.wordpress.com/2013/05/karayazc4b1-16.pdf

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Asimetrik ve Atipik Bir Dünyadan Seslenen Şiir at anitasezgener.

meta

%d bloggers like this: